ട്രിപ്പോളി: നീണ്ട 12 വർഷത്തെ ഇടവേളയ്ക്ക് ശേഷം ലിബിയയുടെ തലസ്ഥാനമായ ട്രിപ്പോളിയിൽ ഈജിപ്ത് തങ്ങളുടെ എംബസിയുടെ പ്രവർത്തനം പുനരാരംഭിച്ചു. ശനിയാഴ്ച നടന്ന ഔദ്യോഗിക ചടങ്ങോടെയാണ് എംബസി വീണ്ടും തുറന്നത്. ആഭ്യന്തര സംഘർഷങ്ങളും രാഷ്ട്രീയ അസ്ഥിരതയും മൂലം വർഷങ്ങളായി വിഭജിക്കപ്പെട്ടുകിടക്കുന്ന ലിബിയയുമായുള്ള നയതന്ത്രബന്ധങ്ങളിൽ പുതിയൊരു അധ്യായത്തിന് തുടക്കമിടുന്നതാണ് ഈജിപ്തിന്റെ നടപടി. ട്രിപ്പോളി ആസ്ഥാനമായുള്ള ഭരണകൂടവുമായുള്ള ബന്ധം കൂടുതൽ ശക്തിപ്പെടുത്തുന്നതിനുള്ള സുപ്രധാന ചുവടുവയ്പായാണ് ഈ നീക്കം വിലയിരുത്തപ്പെടുന്നത്.
ലിബിയയിൽ സമാധാനവും രാഷ്ട്രീയ സ്ഥിരതയും പുനഃസ്ഥാപിക്കുന്നതിനുള്ള നയതന്ത്രശ്രമങ്ങളുടെ ഭാഗമായാണ് എംബസിയുടെ പ്രവർത്തനം പുനരാരംഭിച്ചതെന്ന് ഈജിപ്ത് വിദേശകാര്യ മന്ത്രാലയം പ്രസ്താവനയിൽ വ്യക്തമാക്കി. ഇരുരാജ്യങ്ങളും തമ്മിലുള്ള ചരിത്രപരവും സാംസ്കാരികവും സാമ്പത്തികവുമായ ബന്ധങ്ങൾ കൂടുതൽ ശക്തിപ്പെടുത്തുന്നതിനും പരസ്പര സഹകരണം വിപുലീകരിക്കുന്നതിനും പുതിയ തീരുമാനം സഹായകമാകുമെന്നാണ് പ്രതീക്ഷ.
ലിബിയയിലെ രാഷ്ട്രീയ സാഹചര്യങ്ങളിൽ ഈജിപ്ത് ഇതുവരെ സ്വീകരിച്ചിരുന്ന നിലപാടുകളുടെ പശ്ചാത്തലത്തിൽ എംബസി വീണ്ടും തുറന്നത് ഏറെ രാഷ്ട്രീയപ്രാധാന്യമുള്ള നടപടിയാണ്. കിഴക്കൻ ലിബിയയിലെ ശക്തനായ സൈനിക കമാൻഡർ ഖലീഫ ഹഫ്താറിന്റെ പ്രധാന പ്രാദേശിക പിന്തുണക്കാരിൽ ഒന്നാണ് ഈജിപ്ത്. ട്രിപ്പോളി ആസ്ഥാനമായുള്ള ഭരണകൂടത്തിന്റെ എതിരാളിയായ ഹഫ്താറുമായുള്ള കെയ്‌റോയുടെ അടുത്ത ബന്ധം ലിബിയൻ രാഷ്ട്രീയത്തിൽ നിർണായക സ്വാധീനം ചെലുത്തിയിട്ടുണ്ട്.
എന്നാൽ ട്രിപ്പോളിയിൽ നയതന്ത്ര സാന്നിധ്യം പുനഃസ്ഥാപിക്കുന്നതിലൂടെ ലിബിയയിലെ ഇരുവിഭാഗങ്ങളുമായും ബന്ധം നിലനിർത്താനുള്ള കൂടുതൽ സന്തുലിതമായ സമീപനത്തിലേക്ക് ഈജിപ്ത് നീങ്ങുന്നതായാണ് രാഷ്ട്രീയ നിരീക്ഷകർ വിലയിരുത്തുന്നത്. കിഴക്കൻ ലിബിയയിലെ നേതൃത്വവുമായുള്ള പരമ്പരാഗത ബന്ധങ്ങൾ തുടരുന്നതിനൊപ്പം പടിഞ്ഞാറൻ മേഖലയിലെ ഭരണകൂടവുമായും ഔദ്യോഗിക ആശയവിനിമയം ശക്തിപ്പെടുത്താൻ ഈ തീരുമാനം വഴിയൊരുക്കും.
2014-ലാണ് സുരക്ഷാ ഭീഷണികളും ആഭ്യന്തര സംഘർഷങ്ങളും രൂക്ഷമായതിനെ തുടർന്ന് ഈജിപ്ത് ട്രിപ്പോളിയിലെ എംബസി അടച്ചുപൂട്ടിയത്. അന്നത്തെ രാഷ്ട്രീയ അസ്ഥിരതയും സായുധ സംഘങ്ങൾ തമ്മിലുള്ള ഏറ്റുമുട്ടലുകളും വിദേശ നയതന്ത്ര ഉദ്യോഗസ്ഥരുടെ സുരക്ഷയ്ക്ക് ഗുരുതരമായ വെല്ലുവിളി ഉയർത്തിയിരുന്നു. ഇതേ സാഹചര്യത്തിൽ നിരവധി രാജ്യങ്ങൾ ട്രിപ്പോളിയിലെ തങ്ങളുടെ നയതന്ത്രകാര്യാലയങ്ങൾ അടച്ചുപൂട്ടുകയോ പ്രവർത്തനം പരിമിതപ്പെടുത്തുകയോ ചെയ്തിരുന്നു.
ലിബിയയിലെ അധികാരത്തർക്കം രാജ്യത്തെ കിഴക്കൻ, പടിഞ്ഞാറൻ ഭരണകേന്ദ്രങ്ങളായി വിഭജിക്കുന്നതിലേക്ക് നയിച്ചു. വ്യത്യസ്ത രാഷ്ട്രീയ-സൈനിക ശക്തികളുടെ പിന്തുണയോടെ പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഭരണസംവിധാനങ്ങൾ തമ്മിലുള്ള മത്സരവും അധികാരവടംവലിയും രാജ്യത്തിന്റെ രാഷ്ട്രീയ ഏകീകരണത്തിന് ഇപ്പോഴും വലിയ തടസ്സമായി തുടരുകയാണ്.
എംബസി പുനരാരംഭിക്കുന്ന ചടങ്ങിൽ ഈജിപ്ത് വിദേശകാര്യ മന്ത്രി ബദർ അബ്ദലട്ടി ഇരുരാജ്യങ്ങളും തമ്മിലുള്ള ദീർഘകാല ബന്ധങ്ങളുടെ പ്രാധാന്യം എടുത്തുപറഞ്ഞു. എംബസി കെട്ടിടത്തിന്റെ ചരിത്രപരമായ പ്രാധാന്യം ഈജിപ്തും ലിബിയയും തമ്മിൽ ആഴത്തിൽ വേരൂന്നിയ മാനുഷികവും സാംസ്കാരികവുമായ ബന്ധങ്ങളുടെ പ്രതിഫലനമാണെന്ന് അദ്ദേഹം വ്യക്തമാക്കി.
ഭൂമിശാസ്ത്രപരമായി അതിർത്തി പങ്കിടുന്ന ഈജിപ്തിനും ലിബിയയ്ക്കും സുരക്ഷ, വ്യാപാരം, തൊഴിൽ, കുടിയേറ്റം, ഊർജമേഖല തുടങ്ങിയ വിഷയങ്ങളിൽ പരസ്പര താൽപര്യങ്ങളുണ്ട്. ലിബിയയിലെ രാഷ്ട്രീയ അസ്ഥിരത ഈജിപ്തിന്റെ അതിർത്തിസുരക്ഷയെയും സാമ്പത്തിക താൽപര്യങ്ങളെയും നേരിട്ട് ബാധിക്കുന്നതിനാൽ അയൽരാജ്യത്ത് സ്ഥിരത കൈവരിക്കുന്നത് കെയ്‌റോയെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം ഏറെ പ്രധാനമാണ്.
2011-ൽ നാറ്റോ പിന്തുണയോടെയുള്ള ജനകീയ പ്രക്ഷോഭത്തിനും സായുധ പോരാട്ടത്തിനുമൊടുവിൽ ദീർഘകാല ഭരണാധികാരിയായിരുന്ന മുഅമ്മർ ഗദ്ദാഫിയുടെ ഭരണകൂടം തകർന്നതോടെയാണ് ലിബിയ കടുത്ത രാഷ്ട്രീയ പ്രതിസന്ധിയിലേക്ക് നീങ്ങിയത്. ഗദ്ദാഫിയുടെ പതനത്തിനുശേഷം ശക്തമായ ഏകീകൃത ഭരണസംവിധാനം രൂപപ്പെടുത്താൻ കഴിയാതിരുന്നതും വിവിധ സായുധ സംഘങ്ങൾ അധികാരത്തിനായി മത്സരിച്ചതും രാജ്യത്തെ ദീർഘകാല അസ്ഥിരതയിലേക്ക് തള്ളിവിട്ടു.
ആഫ്രിക്കയിലെ പ്രധാന എണ്ണ ഉൽപ്പാദക രാജ്യങ്ങളിലൊന്നായ ലിബിയയിൽ തുടർച്ചയായ സംഘർഷങ്ങൾ എണ്ണ ഉൽപ്പാദനത്തെയും കയറ്റുമതിയെയും സാമ്പത്തിക വളർച്ചയെയും പ്രതികൂലമായി ബാധിച്ചു. രാജ്യത്തിന്റെ സമ്പന്നമായ പ്രകൃതിവിഭവങ്ങൾ ജനങ്ങളുടെ ജീവിതനിലവാരം മെച്ചപ്പെടുത്തുന്നതിനായി പൂർണമായി വിനിയോഗിക്കുന്നതിനും രാഷ്ട്രീയ അനിശ്ചിതത്വം തടസ്സമായി.
ലിബിയയുടെ കിഴക്കൻ മേഖലയിൽ ബെൻഗാസി കേന്ദ്രീകരിച്ച് ഖലീഫ ഹഫ്താറിന്റെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള ലിബിയൻ നാഷണൽ ആർമി ശക്തമായ സ്വാധീനം പുലർത്തുന്നു. പ്രതിനിധി സഭയുടെ പിന്തുണയുള്ള ഒസാമ ഹമ്മദിന്റെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള ഭരണകൂടവും കിഴക്കൻ മേഖലയിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്നു.
അതേസമയം പടിഞ്ഞാറൻ ലിബിയയിൽ ട്രിപ്പോളി ആസ്ഥാനമായി പ്രധാനമന്ത്രി അബ്ദുൾഹമീദ് ദ്ബൈബയുടെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള ദേശീയ ഐക്യ സർക്കാർ പ്രവർത്തിക്കുന്നു. ഐക്യരാഷ്ട്രസഭയുടെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള രാഷ്ട്രീയ പ്രക്രിയയിലൂടെ രൂപീകരിക്കപ്പെട്ട ഈ ഭരണകൂടത്തിനാണ് അന്താരാഷ്ട്രതലത്തിൽ അംഗീകാരം ലഭിച്ചിട്ടുള്ളത്. ട്രിപ്പോളിയിലെ ഹൈ കൗൺസിൽ ഓഫ് സ്റ്റേറ്റും രാജ്യത്തിന്റെ രാഷ്ട്രീയ സംവിധാനത്തിൽ പ്രധാന പങ്കുവഹിക്കുന്നു.
ഇരുവിഭാഗങ്ങളും തമ്മിലുള്ള അധികാരത്തർക്കം പരിഹരിച്ച് രാജ്യവ്യാപകമായ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് നടത്തുന്നതിനും ഏകീകൃത ഭരണസംവിധാനം സ്ഥാപിക്കുന്നതിനുമുള്ള ശ്രമങ്ങൾ പലതവണ തടസ്സപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. സുരക്ഷാ പ്രശ്നങ്ങൾ, സായുധ സംഘങ്ങളുടെ സ്വാധീനം, ഭരണഘടനാപരമായ തർക്കങ്ങൾ എന്നിവ രാഷ്ട്രീയ പരിഹാരത്തിനുള്ള പ്രധാന വെല്ലുവിളികളായി തുടരുകയാണ്.
ഈജിപ്തിന്റെ എംബസി പുനരാരംഭം ലിബിയയിലെ രാഷ്ട്രീയ വിഭാഗങ്ങൾ തമ്മിലുള്ള ആശയവിനിമയത്തിനും പ്രാദേശിക നയതന്ത്ര ഇടപെടലുകൾക്കും കൂടുതൽ അവസരങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കുമെന്നാണ് പ്രതീക്ഷ. പ്രത്യേകിച്ച് അതിർത്തിസുരക്ഷ, അനധികൃത ആയുധക്കടത്ത് തടയൽ, സാമ്പത്തിക സഹകരണം, പുനർനിർമാണ പദ്ധതികൾ തുടങ്ങിയ മേഖലകളിൽ ഇരുരാജ്യങ്ങൾക്കും കൂടുതൽ അടുത്ത് പ്രവർത്തിക്കാൻ ഇതിലൂടെ സാധിക്കും.
ലിബിയയുടെ രാഷ്ട്രീയ ഭാവിയിൽ സ്വാധീനം നിലനിർത്തുന്നതിനൊപ്പം രാജ്യത്തെ എല്ലാ പ്രധാന അധികാരകേന്ദ്രങ്ങളുമായും ബന്ധം ശക്തിപ്പെടുത്തുക എന്ന ലക്ഷ്യവും ഈജിപ്തിന്റെ നീക്കത്തിന് പിന്നിലുണ്ടാകാമെന്നാണ് വിലയിരുത്തൽ.
പന്ത്രണ്ട് വർഷത്തെ നയതന്ത്ര ഇടവേളയ്ക്ക് ശേഷം ട്രിപ്പോളിയിൽ വീണ്ടും ഈജിപ്ഷ്യൻ പതാക ഉയരുന്നത് ഒരു എംബസിയുടെ പ്രവർത്തനം പുനരാരംഭിക്കുന്നതിൽ മാത്രം ഒതുങ്ങുന്ന സംഭവമല്ല. ആഭ്യന്തര വിഭജനങ്ങളും രാഷ്ട്രീയ അനിശ്ചിതത്വങ്ങളും തുടരുന്ന ലിബിയയിൽ പുതിയ നയതന്ത്ര സാധ്യതകൾ തുറക്കുന്നതിന്റെ സൂചന കൂടിയാണിത്. എന്നാൽ ഈ നീക്കം ലിബിയയിലെ രാഷ്ട്രീയ ഐക്യത്തിനും ദീർഘകാല സമാധാനത്തിനും എത്രത്തോളം സഹായകമാകുമെന്ന് വരുംകാല സംഭവവികാസങ്ങളായിരിക്കും വ്യക്തമാക്കുക.
ഈ വാർത്ത ഇംഗ്ലീഷിൽ വായിക്കുക: Read this news in English
